Ponad miliard złotych na proekologiczne przedsięwzięcia oraz przyspieszenie zielonej transformacji województwa śląskiego. WFOŚiGW w Katowicach przedstawił kluczowe priorytety, nowe programy oraz możliwości finansowania projektów, które mogą realnie wpłynąć na jakość życia mieszkańców i stan przyrody w regionie.
Śląski Fundusz zaprezentował ofertę programową i plan działań na 2026 rok. Kluczowe obszary to transformacja energetyczna, ochrona atmosfery i ochrona przed hałasem, ochrona wód i gospodarka wodna, gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi, adaptacja do zmian klimatu oraz edukacja ekologiczna i profilaktyka zdrowotna, a także zapobieganie poważnym awariom i zagrożeniom środowiska. Na realizację projektów przeznaczono imponujące środki – ponad 1,2 mld zł. Jak podkreśla Mateusz Pindel Prezes Zarządu WFOŚiGW w Katowicach to rekordowy budżet w historii Funduszu i jednocześnie rok wyraźnego przyspieszenia działań proekologicznych w regionie.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach podejmuje cały szereg inicjatyw, które realnie wpływają na jakość życia mieszkańców regionu, a bieżący rok ma być okresem wyraźnego przyspieszenia działań na rzecz zielonej transformacji województwa śląskiego. Tegoroczna oferta – zarówno kontynuacja dotychczasowych programów, jak i nowe projekty – mają odpowiadać na potrzeby mieszkańców całego regionu.
Fundusz zapowiada również przyspieszenie realizacji programu „Czyste Powietrze”, (m.in. poprzez spotkania z władzami gmin, których celem jest usprawnienie procedur naboru), uruchomienie programu mikroretencji dla osób fizycznych, a od 2027 roku pełną cyfryzację systemu składania wniosków.
Największe środki z rekordowego budżetu Funduszu – ponad 1,2 mld zł (w tym dotacje 694 361 tys. zł), zostaną przeznaczone na program „Czyste Powietrze” (710 mln zł) oraz na działania związane z transformacją energetyczną (236 mln zł), a także gospodarką wodną i ochroną powierzchni ziemi (232 mln zł). Prezes Zarządu WFOŚiGW w Katowicach Mateusz Pindel zadeklarował także ułatwienia w dostępie do środków (nabory terminowe, zabezpieczenia, ułatwienia w składaniu wniosków) oraz szeroki dostęp do informacji (konferencje, spotkania informacyjne, Projekt Doradztwa Energetyczno-Klimatycznego).
Wśród zapowiadanych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach programów znalazły się m.in.
- EkoWspólnota – program dla wspólnot mieszkaniowych. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym do 35 proc. dotacji, pozostała część pożyczka nieumarzalna. Nabór: do 16.03.2026.
- Poprawa jakości powietrza w obiektach użyteczności publicznej – program dla osób prawnych. Dotacja do 60 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, nie więcej niż 250 tys. zł – modernizacja źródła ciepła dotacja do 30 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, nie więcej niż 75 tys. zł – instalacja PV. Nabór: I kwartał 2026.
- Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych (projekt). I ETAP – założenie spółdzielni – JST do 80 proc. dotacji, II ETAP – inwestycje w ramach istniejącej spółdzielni – członkowie spółdzielni – do 50 proc. dotacji z możliwością pożyczki do 100proc. Nabór: II kwartał 2026.
- OZE na start – program dla podmiotów gospodarczych. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym do 30 proc. dotacji, pozostała część pożyczka nieumarzalna. Nabór: II kwartał 2026.
- Zamień piec na sieć – program dla przedsiębiorstw ciepłowniczych. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym do 35 proc. dotacji, pozostała część pożyczka nieumarzalna. Nabór III kwartał 2026.
- EKO REMIZA – program dla jednostek samorządu terytorialnego lub OSP. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym do 60 proc. dotacji, nie więcej niż 250 tys. zł, pozostała część pożyczka nieumarzalna. Kolejny nabór planowany w III kwartale 2026.
- Ekopracownia pod chmurką 2026 – program dla organów prowadzących placówki oświatowe – szkoły podstawowe i szkoły średnie z terenu województwa śląskiego. Dotacja do 80 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, nie więcej niż 70 tys. zł. Nabór: 4 – 29 maja 2026.
- Ekoprzedszkolak 2026 – program dla organów prowadzących przedszkola samorządowe z terenu województwa śląskiego. Dotacja do 80 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, nie więcej niż 50 tys. zł. Nabór: 2 – 31 marca 2026.
- Zielona Przestrzeń 2026 – program dla jednostek samorządu terytorialnego. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym do 70 proc. dotacji, pozostała część pożyczka nieumarzalna. Nabór: 1 – 30 czerwca 2026.
- Program gospodarki wodno-ściekowej na terenach poza aglomeracją – program dla jednostek samorządu terytorialnego i ich związków lub podmiotów świadczących usługi publiczne. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym dotacja do 50 proc. Nabór: do 30.06.2026.
- Program Błękitno-Zielona Infrastruktura – systemy zrównoważonego gospodarowania wodami opadowymi, instalacje do zbierania i wykorzystania wód deszczowych i roztopowy – program dla osób prawnych i jednostek samorządu terytorialnego w imieniu osób fizycznych. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym dotacja do 80 proc. oraz pożyczka nieumarzalna. Dotacja nie większa niż 300 tys. zł. Nabór: do 29.10.2027.
- Szczególne zasady dofinansowania zadań związanych z realizacją gminnych programów usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest – program dla jednostek samorządu terytorialnego. Dotacja i pożyczka do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania. Nabór: do 30.04.2026.
- Gospodarki o obiegu zamkniętym oraz selektywna zbiórka odpadów komunalnych – edycja II – program dla jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, przedsiębiorców. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym dotacja do 50 proc. oraz pożyczka. Dotacja do kwoty 500 tys. zł. Nabór: do 29.10.2027.
- Bezpieczeństwo dostaw wody pitnej na obszarze województwa śląskiego (projekt) – program dla jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów gospodarczych realizujących zadania własne gminy. Dofinansowanie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, w tym dotacja do 30 proc. oraz pożyczka nie mniejsza niż dotacja. Dotacja do kwoty 500 tys. zł. Nabór: do 15.11.2026.
- Konkurs „Zielone Czeki” – wyróżnienia za wybitne osiągnięcia na rzecz ochrony środowiska. Laureaci wyłonieni w sześciu kategoriach otrzymają nagrody po 15 tys. zł. Nabór: do 16 marca 2026.
Kolejne priorytetowe projekty śląskiego Funduszu to m.in.:
- Profilaktyka zdrowotna wraz z edukacją ekologiczną, które realizowane będą w trakcie wyjazdów śródrocznych na tzw. zielone szkoły.
- Edukacja ekologiczna realizowana poprzez seminaria, sympozja i konferencje z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej; programy edukacji ekologicznej, kampanie; jednorazowe publikacje propagujące ochronę środowiska i gospodarkę wodną.
- Ochrona przyrody: zakładanie miniogrodów botanicznych, miniarboretów przy placówkach, w których prowadzona jest edukacja ekologiczna; ochrona pomników przyrody, ochrona obiektów przyrody nieożywionej; zapobieganie wprowadzaniu do środowiska i przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się w środowisku inwazyjnych gatunków obcych.
Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
Czytaj także: Zbliża się 8. edycja Operacji Czysta Rzeka. Rejestracja ruszy już 1 marca!