Rok 2026 przyniósł istotną zmianę. Obecnie użytkowanie tzw. kopciuchów w województwie śląskim jest nielegalne. Właściciele domów, którzy nie wymienili starych pieców do końca ubiegłego roku, narażają się na mandaty, kontrole oraz decyzje administracyjne nakazujące wymianę źródła ciepła.
To ważna informacja dla tych, którzy nadal mają w swoich domach stare, nieefektywne źródło ciepła, tzw. kopciucha. Od 1 stycznia 2026 roku jego użytkowanie w województwie śląskim jest nielegalne. Zgodnie z uchwałą antysmogową do końca 2025 roku należało wymienić wszystkie kotły pozaklasowe – „kopciuchy”, urządzenia bez tabliczki znamionowej, niespełniające norm emisji określonych w PN-EN 303-5 oraz niezgodne z wymaganiami ekoprojektu.
Okres przejściowy dobiegł już końca, a to oznacza, że dalsze korzystanie ze starego pieca może skutkować kontrolą ze strony gminy, mandatem w wysokości od 500 zł do 5 tys. zł, a nawet nakazem jego wymiany. W praktyce nie ma już możliwości odkładania tej decyzji – przepisy obowiązują i są egzekwowane.
Dobra wiadomość jest jednak taka, że właściciele domów nie zostali pozostawieni sami sobie. Mogą bowiem skorzystać z programu „Czyste Powietrze”, który pozwala znacząco obniżyć koszty modernizacji ogrzewania. Program ten wspiera nie tylko wymianę starego pieca, ale również kompleksową poprawę efektywności energetycznej budynku. Oznacza to, że można uzyskać dofinansowanie na zakup i montaż nowoczesnego źródła ciepła, takiego jak pompa ciepła, kocioł na pellet, kocioł zgazowujący drewno, ale także na modernizację instalacji grzewczej, montaż wentylacji z rekuperacją czy inne prace poprawiające komfort i oszczędność energii.
Wysokość dofinansowania uzależniona jest od poziomu dochodów i może wynosić od 40 do nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Wsparcie obejmuje również inne elementy instalacji, takie jak system centralnego ogrzewania, ciepła woda użytkowa czy wentylacja, lub czyszczenie instalacji.
Trzeba jednak pamiętać, że program stawia pewne wymagania. Obowiązkowe jest wykonanie audytu energetycznego przed rozpoczęciem inwestycji oraz uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu. Dodatkowo urządzenia muszą znajdować się na liście ZUM, czyli spełniać określone normy jakości i efektywności. Zakres prac uzależniony jest też od tego, jak duże jest zapotrzebowanie budynku na energię – w starszych, słabo ocieplonych domach często konieczna jest bowiem szersza termomodernizacja.
Z programu mogą skorzystać właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych, którzy posiadają nieruchomość od co najmniej trzech lat (z wyjątkiem sytuacji spadkowych), a budynek uzyskał pozwolenie na budowę przed końcem 2020 roku. Kluczowe jest także spełnienie kryterium dochodowego, które decyduje o wysokości możliwej dotacji.
Warto pamiętać, że zgodnie z uchwałą antysmogową w województwie śląskim kotły klasy 3 i 4 mogą być użytkowane jedynie do końca 2027 roku. Czasu na ich wymianę pozostało już niewiele, dlatego warto już teraz zaplanować modernizację. Szczegółowe informacje dotyczące progów dotacji, zakresu wsparcia oraz aktualnych zasad programu dostępne są na stronie: www.kotly-patrzyk.pl/czyste-powietrze/ lub pod numerem 531 558 282.
Czytaj także: Pompa ciepła – czy warto w nią zainwestować?
