{"id":98239,"date":"2022-12-19T11:46:45","date_gmt":"2022-12-19T11:46:45","guid":{"rendered":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/?p=98239"},"modified":"2022-12-19T12:13:04","modified_gmt":"2022-12-19T12:13:04","slug":"o-schulzu-inaczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/?p=98239","title":{"rendered":"O Schulzu inaczej… – rozmowa z dr. Konradem Ludwickim"},"content":{"rendered":"\n

,,O Schulzu. Egzystencji, erotyzmie i my\u015bli… Repliki i fikcje\u201d <\/a>to najnowsza publikacja dr. Konrada Ludwickiego, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku grudnia tego roku w Krakowie (Universitas). Jak pisze w recenzji dr hab. Pelagia Bojko, ksi\u0105\u017cka ta ,,wype\u0142nia pewn\u0105 luk\u0119 i absencj\u0119 w badaniach nad Schulzem\u201d.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bruno Schulz to autor do\u015b\u0107 znany, najcz\u0119\u015bciej pierwsze zetkni\u0119cie z nim nast\u0119puje w szkole \u015bredniej, podczas lektury ,,Sklep\u00f3w cynamonowych\u201d. To posta\u0107 tragiczna, kt\u00f3rej pewne wybory do dzi\u015b s\u0105 niezrozumia\u0142e, a zawi\u0142o\u015b\u0107 wyobra\u017ani wci\u0105\u017c zachwyca. Dr Ludwicki w swojej ksi\u0105\u017cce tak pisze o tw\u00f3rczo\u015bci drohobyczanina : ,,Jest szale\u0144stwo, kt\u00f3re bywa uwa\u017cane (nie tylko przez Michela Foucaulta) albo za bosk\u0105 ekstaz\u0119, albo za diabelskie op\u0119tanie. (\u2026) Niewykluczone, \u017ce mamy do czynienia z pisarsk\u0105 mistyfikacj\u0105.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Pana najnowsza ksi\u0105\u017cka po\u015bwi\u0119cona Brunonowi Schulzowi to pewne \u201enovum\u201d, na czym ono polega?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Swoiste novum stanowi zabieg stylistyczny. Ot\u00f3\u017c cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza publikacji to esej naukowy, druga natomiast to opowiadania o Schulzu. Proza, kt\u00f3r\u0105 pisz\u0119, inspiruj\u0105c si\u0119 biografi\u0105 pisarza. Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza jest znacznie wi\u0119ksza obj\u0119to\u015bciowo, ale nie wiem czy bardziej znacz\u0105ca. My\u015bl\u0119, \u017ce niekoniecznie… Jednak \u00f3w esej jest konieczny. To w pierwszej cz\u0119\u015bci wyja\u015bniam, analizuj\u0119 i odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do my\u015bli innych. Tych, kt\u00f3rzy z Schulzem s\u0105 jako\u015b spowinowaceni – r\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem wra\u017cliwo\u015bci. Pisz\u0119 te\u017c o heteronimie, kt\u00f3ry to termin wydaje si\u0119 by\u0107 – niestety – zupe\u0142nie nieobecny w badaniach nad Schulzem i w og\u00f3le w literaturoznawstwie.<\/p>\n\n\n\n

Jest wi\u0119c niejako biografi\u0105 pisarza w formie Pana opowiada\u0144, ale jest te\u017c fabu\u0142a… i fikcja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– To prawda. Tworz\u0119 tytu\u0142owe \u201eRepliki i fikcje\u201d. Innymi s\u0142owy w y m y \u015b l a m. Ale to zawsze zmy\u015blenie na granicy faktu. \u017byciorys Schulza jest dla mnie meritum, jest konceptem. Wymy\u015blaj\u0105c tre\u015b\u0107 opowiada\u0144 odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 przecie\u017c do biografii artysty. Co ciekawe \u2013 pisz\u0119 o tym w ksi\u0105\u017cce \u2013 najbardziej znacz\u0105cy schulzolodzy pisali o konieczno\u015bci wynajdywania nowych metod, nowych narracji i opowiada\u0144 w m\u00f3wieniu o Schulzu. Zaznacza\u0142 to m.in. Jerzy Ficowski czy Micha\u0142 Pawe\u0142 Markowski.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi Pan, \u017ce \u017cyciorys jest meritum, jednak w ksi\u0105\u017cce sam Pan zauwa\u017ca, \u017ce ,,u Schulza, w jego opowiadaniach, nie by\u0142o ostatniego zdania \u2013 ka\u017cde by\u0142o przedostatnie\u201d. Zmar\u0142 przedwcze\u015bnie, tragicznie, ale sam si\u0119 na to zgodzi\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Pisarz jakby prowokowa\u0142 \u015bmier\u0107. M\u00f3g\u0142 uciec z Drohobycza, mia\u0142 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107. Jednak zosta\u0142 i w pami\u0119tny czwartek znalaz\u0142 si\u0119 na ulicy podczas pogromu \u017byd\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142owo pisz\u0119 o tym w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n\n\n\n

Nie tylko Schulza dotycz\u0105 opowiadania?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– <\/strong>Schulz jest zasadnicz\u0105 kwesti\u0105 tre\u015bci moich narracji, niemniej s\u0105 i miejsca oraz osoby zwi\u0105zane nie tylko z pisarzem, ale te\u017c czasami literatury i sztuki dwudziestolecia. Jest Na\u0142kowska, Witkacy, Gombrowicz i paru innych.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142y to postacie nierozerwalnie zwi\u0105zane z \u017cyciorysem Schulza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Tak. Jedne z wielu. Mia\u0142y istotny wp\u0142yw na jego egzystencj\u0119. Cho\u0107 przywo\u0142uj\u0119 te\u017c jego narzeczon\u0105 czy kilku znajomych z rodzinnego Drohobycza.<\/p>\n\n\n\n

Po lekturze odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce publikacja nie jest wy\u0142\u0105cznie nobilitacj\u0105 drohobyczanina ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Do Brunona Schulza mam stosunek ambiwalentny. Bywa, \u017ce irytuje mnie jego pretensjonalno\u015b\u0107. Jego \u201emitologizowanie\u201d i oszukiwanie czytelnika. Jego gra. Ceni\u0119 natomiast ten specyficzny klimat. Pewn\u0105 \u2013 trzeba to powiedzie\u0107 \u2013 kiczowat\u0105, ale i artystyczn\u0105 manier\u0119. Jest w nim egzaltacja. Lubi\u0119 jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 i \u015bwiadomo\u015b\u0107. To ten sam egzystencjalny korze\u0144, co Pessoa czy Koni\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Obok Schulza cz\u0119sto przywo\u0142ywana jest w ksi\u0105\u017cce posta\u0107 Fernanda Pessoi…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– S\u0105dz\u0119, \u017ce w wieku XX w literaturze Pessoa poszed\u0142 najdalej – a raczej najg\u0142\u0119biej. To swoisty archetyp egzystencjalny. Mistrz my\u015bli, s\u0142owa, idei. Schulz to podobna wra\u017cliwo\u015b\u0107, jakkolwiek zupe\u0142nie inna poetyka. Obaj nale\u017c\u0105 dobrego samego pokolenia, obaj stosuj\u0105 (nawet, gdy tego nie chc\u0105) heteronimy, obaj odeszli zbyt wcze\u015bnie…<\/p>\n\n\n\n

Jest te\u017c i o erotyzmie \u2013 u Schulza i w jego kontek\u015bcie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Obalam wci\u0105\u017c obecny nie tylko w tzw. literaturoznawstwie, kt\u00f3re dzi\u015b cz\u0119sto odchodzi od szukania prawdy. Mit zwi\u0105zany z rzekomym masochizmem Schulza. Pisz\u0119 o jego pracach plastycznych, kt\u00f3rych tematem jest najcz\u0119\u015bciej m\u0142oda, pi\u0119kna kobieta. I pisz\u0119 o nieustannej (auto)kreacji artysty.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka wzbogacona jest ilustracjami Schulza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Tak. Owe rysunki \u2013 taki by\u0142 m\u00f3j zamiar \u2013 na sw\u00f3j spos\u00f3b koresponduj\u0105 z tre\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c moich opowiada\u0144. Sam pisarz natomiast m\u00f3wi\u0142 o powinowactwach swoich prac plastycznych z jego proz\u0105. M\u00f3wi\u0142 \u2013 o czym mo\u017cemy przeczyta\u0107 w jego listach \u2013 o wsp\u00f3lnym temacie, o tych samych kobietach zar\u00f3wno w tre\u015bci opowiada\u0144 jak i na grafikach. Jakkolwiek nie s\u0105 to grafiki w rozumieniu dos\u0142ownym.<\/p>\n\n\n\n

Schulz to dla Pana pretekst do pisania tak\u017ce o egzystencji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Doda\u0142bym: o w\u0142asnej egzystencji. To co pisa\u0142em w publikacji ju\u017c na samym pocz\u0105tku: \u201ePrzedmiotem moich opowiada\u0144 maj\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c istnienie, byt, emocje, kt\u00f3re nie\u0142atwo uj\u0105\u0107 w ramy wy\u0142\u0105cznie naukowe. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c czytam Schulza, by czyta\u0107 te\u017c sw\u00f3j \u015bwiat\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Konrad Ludwicki, prozaik, eseista, kulturoznawca. Laureat Nagrody Prezydenta Miasta. Autor m.in. monografii ,,Kino Marka H\u0142aski\u201d, ,,Pisanie jako egzystencja(lizm). Refleksja autotematyczna na marginesie Ksi\u0119gi niepokoju Fernanda Pessoi\u201d, ,,B\u00f3g \u2013 Z\u0142o \u2013 Modlitwa. Wok\u00f3\u0142 Uwag 1940-1942 Karola Ludwika Koni\u0144skiego\u201d. Jest te\u017c autorem dw\u00f3ch wyda\u0144 powie\u015bci ,,Lakrimma\u201d oraz zbioru opowiada\u0144 ,,\u015aciana i inne miniatury\u201d. Mi\u0142o\u015bnik trekkingu g\u00f3rskiego, spaghetti i wina gruzi\u0144skiego. Publikowa\u0142 m.in. w ,,Akancie\u201d, ,,Horyzontach\u201d, ,,Nowym Napisie\u201d, ,,Materia\u0142ach i Studiach S\u0142awianoznawczych\u201d, ,,Studium\u201d, ,,Schulz\/Forum\u201d, ,,Studia de Cultura\u201d. Zawodowo zwi\u0105zany z Uniwersytetem Jana D\u0142ugosza w Cz\u0119stochowie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

  • \"\"
    fot.: Piotr D\u0142ubak<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

    Rozmawia\u0142a Linda Noco\u0144<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    ,,O Schulzu. Egzystencji, erotyzmie i my\u015bli… Repliki i fikcje\u201d to najnowsza publikacja dr. Konrada Ludwickiego, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku grudnia tego roku w<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":98242,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[12,3,317,94,2],"tags":[7168,7169,3616,1750,2724,6984],"class_list":["post-98239","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura-i-rozrywka","category-czestochowa-informacje","category-ksiazka","category-polecane","category-wiadomosci","tag-bruno-schulz","tag-konrad-ludwicki","tag-ksiazka-2","tag-premiera","tag-rozmowa","tag-wywiad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98239"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98245,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98239\/revisions\/98245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetaregionalna.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}